Wat zijn de 13 allergriezeligste kinderboeken?

Morgen begint de Kinderboekenweek. Het thema is ‘Gruwelijk eng!’ Daarom zocht ik de 13 allerengste kinderboeken bij elkaar. Voor allerlei leeftijden, oud en nieuw door elkaar.

In de boeken voor jongere kinderen komen wel griezels voor, maar die zijn dan nog aardig, of grappig. Later worden ze grimmiger.

De lijst is een beetje gebaseerd op wat ik zelf eng vind. Griezels als vampiers, zombies en weerwolven doen me niet zo veel. Ik houd meer van subtiele engheid. Van dingen die je net niet kunt zien of dingen die in je hoofd kruipen.

Dit zijn ze, op chronologische volgorde, van nieuw naar oud. De boeken met een * zijn niet in de reguliere boekhandel te koop, maar mogelijk nog wel te vinden in de bibliotheek of in tweedehandsboekwinkels.

Spuitende slagaders & overstromende oceanen / Jesse Goossens & Linde Faas (Lemniscaat, 2017; 9+)
Geen griezelboek zoals de andere boeken in deze lijst, maar vooral in het eerste deel, over kleine rampen, werd ik af en toe niet goed doordat ik de diverse botbreuken en bloedingen levendig voor me zag.

De schreeuwende wenteltrap / Jonathan Stroud (Luitingh-Sijthoff, 2015; 12+)
Het eerste deel van de serie Lockwood & Co, over een groep kinderen die geesten bestrijden. Spannend en beklemmend.

Zielen / Stephenie Meyer (Boekerij, 2009; 15+)
Uiteraard komen we Stephenie Meyer nog een keer tegen. Dit boek is geen echt griezelboek. Maar het idee van buitenaardse wezens die zich in je geest nestelen en je helemaal overnemen, vind ik veel enger dan een spook of een vampier.

Twilight / Stephenie Meyer (Van Goor, 2006; 15+)
Misschien eerder een romantisch verhaal over twee heel verschillende personages dan een griezelverhaal. Maar met dit boek en de delen die erop volgden, startte Stephenie Meyer een trend van liefdesverhalen met griezels.

Coraline * / Neil Gaiman (Luitingh-Sijthoff, 2003; 10+)
Bevat alle ingrediënten voor een eng boek: een oud huis, een geheimzinnige deur, een zwarte kat, een andere wereld. Het mooie is dat die andere wereld heel erg lijkt op de wereld van Coraline, maar op een subtiele manier anders is.

Dolfje Weerwolfje / Paul van Loon (Leopold, 1997; 7+)
Dit jaar verscheen het achttiende deel uit de serie. Dolfje is dus een weerwolf, maar met een hoog aaibaarheidsgehalte, waardoor het nooit echt heel eng wordt. Prima geschikt voor jongere kinderen.

De Griezelbus 1 / Paul van Loon (Leopold, 1991; 10+)
De serie bestaat uit 7 (of eigenlijk 8) delen en verscheen dit jaar in een nieuw jasje (met deel 4 1/2 in plaats van 0). Met deze serie maakte Paul van Loon de tegelijk griezelige en grappige boeken populair in Nederland en Vlaanderen.

Bot en Botje / Janet & Allan Ahlberg (Ploegsma, 1987; 5+)
Voor kleuters, dus vooral grappig en nauwelijks griezelig. Al zijn de hoofdpersonen natuurlijk wel skeletten. Dit jaar opnieuw uitgebracht.

De Griezels / Roald Dahl (De Fontein, 1981; 8+)
Gaat in de richting van de 60e druk. Vreselijke, vieze en gemene hoofdpersonen, die hun verdiende loon krijgen. Ook erg grappig.

Het spookhuis * / Jan Pienkowski (Ploegsma, 1980; 6+)
Nauwelijks tekst, maar spectaculair mooie pop-ups. De griezels groeien een heel eind het boek uit.

Water is gevaarlijk * / Tonke Dragt (Leopold, 1977; 12+)
Niet de hele bundel, maar alleen het verhaal Water en wilgen van Algernon Blackwood (p. 174-192). In haar inleiding zegt Tonke Dragt: ‘Je zou het een “spookverhaal” zonder spoken kunnen noemen; ondanks dat een van de griezeligste die ik ken.’ Daar sluit ik me helemaal bij aan – ik heb het verhaal een keer gelezen en daarna durfde ik niet meer.

De vloek van Woestewolf / Paul Biegel (Lemniscaat, 1974; 10+)
Oorspronkelijk een tv-serie. Ik was 9 toen die op televisie kwam. Ik vond de serie zo eng dat ik na de eerste afleveringen niet meer durfde te kijken. Later durfde ik het boek toch wel te lezen; het viel mee.

Meester van de zwarte molen (Krabat) / Otfried Preussler (Lemniscaat, 1972; 12+)
Een klassieker. Bijna een halve eeuw oud, maar nog steeds leesbaar. Spannend, subtiel, eng en tegelijk erg menselijk.

Welke boeken las je 15 jaar geleden?

In oktober 2002 las ik 23 kinderboeken en 1 boek voor volwassenen (De reisgenoten, van Tolkien). Van de 23 kinderboeken waren er 4 die ik voor de tweede keer las:

  • Marikes vijfde geheim / Lydia Rood
  • Hoe moet dat nou met die papillotten? / Rita Verschuur
  • Mijn hersens draaien rondjes / Rita Verschuur
  • Vreemd land / Rita Verschuur

Ook las ik het kinderboekenweekgeschenk van dat jaar (Boris en het woeste water, van Rindert Kromhout) en het kinderboekenweekprentenboek (Dag hoed!, van Rotraut Susanne Berner).

Een greep uit de overige 17 kinderboeken:

  • De artvaarders / Anne Provoost
  • De koningsproef / Katrien Vervaele
  • Ysa’s schreeuw / Rita Williams-Garcia
  • IJskoud / Pete Hautman
  • Honden / Bill Condon
  • Hoe overleef ik mezelf? / Francine Oomen
  • De lachaanval / Tjibbe Veldkamp

Wat komt er uit Finland?

Uit Finland komen een tikje wonderlijke boeken, die iets minder voorspelbaar zijn dan de veel andere boeken.

Laatst las ik Het oppasmonster van Tuutikki Tolonen. Een boek dat lekker onvoorspelbaar is en waar gelukkig nog een vervolg op komt. Ik vroeg me af: wat komt er nog meer uit Finland?

  • De bekendste Finse auteur is Tove Jansson, die de verhalen over de familie Moem schreef en tekende. Al schreef zij wel in het Zweeds (een minderheid in Finland spreekt Zweeds).
  • De afgelopen jaren verschenen zes boeken van Salla Simukka in vertaling. Op een boek na zijn het boeken voor jongeren. Hoewel ze vaak rauw en realistisch zijn, verwijst ze in al haar boeken naar sprookjes.
  • Misschien wel de leukste Finse boeken van de afgelopen jaren zijn de boeken van Siri Kolu over ‘Ik en de rovers’. Lekkere anarchistische verhalen over Roos, die toevallig bij een moderne roversbende terecht komt.
  • De prijs voor de mooiste naam gaat naar Maria Turtschaninoff. Van haar serie ‘Kronieken van het Rode Klooster’ verscheen dit jaar het tweede deel. Fijne fantasy, met uitsluitend jonge vrouwen in de hoofdrol.