Wat zijn de eerste boeken van 2018?

In de eerste twee weken van 2018 zijn al wat boeken verschenen die me nieuwsgierig maken. Een selectie:

  • Het wonderlijke verhaal van Angelino Brown / David Almond
  • Made by Indira / Caja Cazemier & Martine Letterie
  • Onbreekbaar / Hans Hagen
  • Zaterdag / Saskia Halfmouw
  • Moemf heeft een vriend : voorleesverhalen / Annette Herzog ; met illustraties van Ingrid & Dieter Schubert
  • Die eland is van mij / Oliver Jeffers
  • De jongen die met de dieren schaatste / Edward van de Vendel & Beorn Nijenhuis ; met tekeningen van Sanne te Loo

Wat is de leukste serie van 2017?

The Lunar Chronicles! In de kerstvakantie las ik deze serie YA-boeken van de Amerikaanse Marissa Meyer. De serie bestaat uit:

  1. Cinder
  2. Scarlet
  3. Cress
  4. Levana (ooit aangekondigd als deel 3,5)
  5. Winter
  6. Alle sterren

Een jaar of vier geleden had ik de eerste twee delen al gelezen. Helaas gaf uitgeverij Edge de andere delen niet uit. In 2017 nam Blossom Books de reeks over en publiceerde de boeken in razend tempo, met steeds een maand tussentijd. Knap werk, ook van de vertaler, Sandra C. Hessels!

The Lunar Chronicles zijn een fantastische mix van sprookjes, Star Wars en een vleugje Hunger Games.

Sprookjes
De vier hoofddelen van de serie zijn Cinder, Scarlet, Cress en Winter. Die zijn losjes gebaseerd op respectievelijk Assepoester, Roodkapje, Rapunzel en Sneeuwwitje. Alleen zijn de gebeurtenissen verplaatst naar een verre toekomst, het tijdperk na de Vierde Wereldoorlog. Ook zijn de vrouwelijke hoofdpersonen veel meer uitgewerkt dan in de sprookjes. En ze voldoen allesbehalve aan het beeld dat je waarschijnlijk van de sprookjesfiguren hebt. Zo is Cinder een monteur van androïden, die rondloopt in werkkleding en constant onder de vegen zit. Bovendien is ze niet helemaal menselijk: ze heeft een kunstmatige hand en voet en nog een aantal andere aanpassingen.

Natuurlijk gaat het ook over de liefde, maar er zit maar een prins in het verhaal. De hoofdlijn van de sprookjes zit wel in de boeken, maar soms met een briljante twist.

Soms zijn er ook sporen van andere sprookjes te ontdekken. Zo gaat het op een bepaald moment over het Verdrag van Bremen, en ik heb het idee dat Bremen niet toevallig is gekozen.

Star Wars
De overeenkomsten met de Star Wars-films zijn talrijk. Ook deze filmserie heeft sprookjesthema’s (prinsessen, ridders, zwaarden, queestes). The Lunar Chronicles spelen niet in een melkwegstelsel ver ver weg, lang geleden, maar in een (verre?) toekomst, op de aarde en de maan. Maar er zitten ruimteschepen in, een schelmachtige vrijbuiter, een bepaalde Kracht, de strijd tussen goed en kwaad, verrassende familierelaties en een androïde die zorgt voor een vrolijke noot.

Er is sprake van dat The Lunar Chronicles verfilmd zullen worden. Ik vrees een beetje dat de serie dan afgedaan zal worden als een Star Wars-kloon voor jongeren.

The Hunger Games
De aarde is in The Lunar Chronicles redelijk welvarend en democratisch. Maar Luna (de maan) doet denken aan de dystopische maatschappij zoals die beschreven wordt in bijvoorbeeld The Hunger Games. In de hoofdstad zitten de machthebbers, de mensen die het goed hebben. Terwijl in de buitensectoren de mensen in armoede leven en niets te zeggen hebben. Uiteraard proberen de heldinnen en hun medestanders dit onrecht te herstellen.

Wat wel een beetje jammer is, is dat in de vier hoofddelen er telkens een vrouwelijke hoofdpersoon wordt toegevoegd. Daardoor waaiert het verhaal steeds verder uit en worden de delen steeds dikker. Cinder is nog 376 pagina’s, maar Winter telt er maar liefst 848! De complete reeks is goed voor 2744 pagina’s leesplezier. Waarbij deel 4 en 6 een beetje overbodig voelen. De gebeurtenissen die daar uitgebreid worden beschreven, staan ook al beknopt in de hoofddelen. Ze voegen niet zo veel toe, en zijn er vooral voor de fans (die Lunartics genoemd worden). Met uitzondering van het korte verhaal De kleine androïde, in Alle sterren. Dat verhaal staat vrijwel los van de rest en is weer een variatie op het sprookje… Nou ja, dat kun je zelf ook wel bedenken.

Daarmee is de serie nog niet af. Eind 2017 verscheen de graphic novel Iko, een spin-off die verdergaat waar de boekenserie ophoudt.

Vier jaar geleden las ik Cinder al met enorm veel plezier, en ik ben blij dat ik nu de hele serie heb kunnen lezen.

Wat gebeurde er in 2017?

Dit is het zestiende kinderboekenjaaroverzicht van Kjoek.

In dit overzicht onder andere de winnaars, de opvallende boeken, de debutanten en de doden van 2017.

De winnaars

De grootste winnaar in 2017 was Tangramkat, van Maranke Rinck en Martijn van der Linden. Het boek kreeg het Gouden Penseel en een Zilveren Griffel.

De Boekenleeuw en Boekenpauw werden dit jaar niet uitgereikt.

  • Gouden Griffel: Naar het noorden / Koos Meinderts
  • Gouden Penseel: Tangramkat / Martijn van der Linden
  • Gulden Palet: Circusnacht / Mattias De Leeuw
  • Gouden Lijst (Nederlandstalig): Hoe Tortot zijn vissenhart verloor / Benny Lindelauf
  • Gouden Lijst (vertaald): Suzy en de kwallen / Ali Benjamin
  • Woutertje Pieterse Prijs: Stella / Gerda Dendooven
  • Prijs van de Nederlandse Kinderjury 6 t/m 9 jaar: De waanzinnige boomhut van 65 verdiepingen / Andy Griffiths & Terry Denton
  • Prijs van de Nederlandse Kinderjury 10 t/m 12 jaar: Puppy Love : avonturen van een niet-zo-geweldige hondenverzorgster / Rachel Renée Russell
  • Prijs van de Jonge Jury: Schuld / Mel Wallis de Vries
  • Thea Beckmanprijs: Haaieneiland / Rob Ruggenberg

De opvallende boeken

Deze boeken uit 2017 vielen mij om verschillende redenen op:

  • Er is geen vorm waarin ik pas / Erna Sassen
  • De Waterwaack van Natterlande / Marco Kunst
  • Mijn vriend Crenshaw / Katherine Applegate
  • Sabel / Suzanne Wouda
  • In de voorste linie / Michael Grant
  • De grote verboden zolder / Edward van de Vendel
  • Ik ben Vincent en ik ben niet bang / Enne Koens
  • Dino’s bestaan niet / Mark Janssen
  • Buitenaards kattenkwaad / Simon Cherry
  • Heel heel heel vies boek / Edward van de Vendel & Floor de Goede
  • Zondag, maandag, sterrendag / Anna Woltz
  • De zon is ook een ster / Nicola Yoon
  • Als de sterren zingen / Tonke Dragt

Ook verscheen er prachtige non-fictie:

  • Wij waren hier eerst / Joukje Akveld
  • De zweetvoetenman / Annet Huizing
  • Mag je zeggen wat je vindt? / Aby Hartog & Sander Hartog
  • Het heel grote vogelboek / Bibi Dumon Tak

De debutanten

Ik telde ruim 150 debutanten (schrijvers van wie in 2017 het eerste kinderboek in  Nederland en Vlaanderen verscheen). In werkelijkheid zullen het er nog meer zijn.

Het lijstje met opvallende debuten is lekker willekeurig.

  • Podkin Eenoor / Kieran Larwood
  • Lampje / Annet Schaap
  • De gevangenisfamilie van Perry T. Cook / Leslie Connor
  • Het oppasmonster / Tuutikki Tolonen
  • Het geheim van het Nachtegaalbos / Lucy Strange
  • Schuilplaats / Marike Goslinga
  • De nieuwe juf / Dominique Demers
  • Dex / Mijke Pelgrim
  • Het verhaal van Mademoiselle Oiseau / Andrea de la Barre de Nanteuil

De doden

  • 19 januari: Jan Kruis
  • 28 januari: Lennart Nilsson
  • 16 februari: Dick Bruna
  • 1 maart: Paula Fox
  • 14 mei: Jean Fritz
  • 11 juni: Ton Oosterhuis
  • 13 juni: Ulf Stark
  • 27 juni: Michael Bond
  • 9 juli: Miep Diekmann
  • 16 augustus: Noni Lichtveld
  • 23 augustus: Alexandra Terlouw-van Hulst
  • 21 september: Geertje Gort
  • 15 oktober: Anton Quintana

De website

In april was Kjoek een dag of 10 gehackt, waardoor er nauwelijks bezoek was. Mijn websitebouwer liet weten dat de website oud en kwetsbaar geworden was. Er werden wat maatregelen genomen, maar dat waren lapmiddelen. Ik werd daardoor gedwongen om na te denken over de toekomst van Kjoek. Dat was best lastig. Uiteindelijk besloot ik om te stoppen met de uitgebreide website en me meer te gaan concentreren op de dingen waar ik veel plezier aan beleef: vragen oplossen, dingen uitzoeken.

Ik deed niet meer veel aan de website. Mede daardoor vielen de bezoekscijfers ruim 20% lager uit dan in 2016. De schrijvers en illustratoren die de meeste bezoekers trokken waren Andy Griffiths, Terry Denton, Liz Pinchon, Lincoln Peirce en Jan Terlouw.

Bij de boeken waren de zes delen van de waanzinnige boomhut plus Niek de Groot brokkenpiloot het populairst.

De populairste series waren: De waanzinnige boomhut, Tom Groot, Niek de Groot, Slash en Simon Sukkel.

De anderen

Nog meer jaaroverzichten:

Wat is Als de sterren zingen?

Het is het nieuwste, mooiste, dikste en duurste boek van Tonke Dragt.

Het nieuwste spreekt voor zich: het verscheen gisteren. Het duurste ook: het kost net geen € 30,-. Het dikste: het boek heeft 425 pagina’s. Dat is meer dan welke andere eerste druk dan ook; er zijn wel herdrukken met meer pagina’s.

Het mooiste?

Zonder twijfel is het haar mooist uitgegeven boek. Het schitterende omslag op het plaatje bij dit blog is net iets helderder dan in het echt, maar daar staat tegenover dat op het echte omslag het zilver glanst. Verder is het boek gebonden, heeft het twee leeslinten en is het volledig in kleur.

Soms is de tekst gekleurd. De pagina’s waar Tonke het verhaal achter een verhaal vertelt, hebben een andere kleur.

De illustraties

Het boek bevat vele tientallen gekleurde illustraties naast een aantal illustraties in zwart-wit. Een aantal collages uit Aan de andere kant van de deur is jammer genoeg ook in zwart-wit, terwijl die origineel in kleur waren. Sommige illustraties zijn nooit eerder verschenen. Een illustratie maakte ze toen ze 12 of 13 was.

Sommige illustraties zijn wel eerder verschenen, maar staan nu bij andere verhalen. Dat bij Waar wouden zijn… het omslag van Torenhoog en mijlen breed staat, is niet zo vreemd. Het verhaal werd immers uitgebreid tot het boek.

Wel bijzonder is dat twee illustraties uit de reeks De blauwe maan nu bij het niet eerder verschenen Zeven nachten in een tuin staan. En dat twee omslagen die ze voor boeken van anderen maakte (De sage van Finn Mac Cool en Dageraad der Vikingen) nu bij haar eigen verhaal ‘Het was maar een droom’ staan. Het tweede past er wat beter bij dan het eerste.

De verhalen

Het boek bevat 27 verhalen, waarvan er 5 niet eerder zijn gepubliceerd. Over het algemeen zijn ‘niet eerder gepubliceerde’ verhalen niet het allerbeste werk van een auteur, en dat is ook hier het geval. Het leukste van de vijf is Zeven nachten in een tuin, dat vooral doet denken aan Verhalen van de tweelingbroers, en een beetje aan De zevensprong.

Vijf verhalen stonden ook in Het gevaarlijke venster en andere verhalen, vier verhalen stonden ook in Het dansende licht, de twee eerder verschenen verhalenbundels. Vijf verhalen komen uit andere boeken van Tonke Dragt. En alle vier verhalen uit De trapeze, deel 8 zijn opgenomen.

Dat betekent dat de echte fan de meeste verhalen al wel zal kennen. Toch is ook voor hen dit boek de moeite waard, want nooit eerder werden zoveel van haar verhalen in een bundel samengebracht. En zoals gezegd: het is een prachtige uitgave. De verhalen die Tonke over de verhalen vertelt, bieden ook iets extra’s. Met name haar verhaal over De draak en de sleutel is leuk. En in het verhaal over Het gevaarlijke venster vertelt ze dat ze illustraties heeft gemaakt voor het kwartaalblad van De Nederlanden van 1845. Ik ga kijken of die nog te vinden zijn!

Wat ontbreekt er?

Niet veel, de verzameling is behoorlijk compleet. Haar twee eerste verhalen staan er dus niet in. Een opvallende afwezige is Het dansende licht, dat wel in de andere twee verhalenbundels stond. Verder ontbreken:

  • De dertiende fee. Dat was het niet eerder gepubliceerde verhaal in Het dansende licht.
  • Is het nou schrik, schrikkel, of verschrikkelijk? : eerste hoofdstuk: schrik
  • De voddenman van Teheran

Maar wat was nu haar eerste verhaal?

In de inleiding schrijft ze “Er is vaak verteld dat ik als schrijfster debuteerde met De Prilla Mrilla […] of het mijn debuut was, is nog de vraag.” Ze vertelt over een verhaal in de Taptoe. En dat in de herfst van 1956 het verhaal Twee rode tulpen in het Parool verscheen. In de bronvermelding wordt gezegd dat het verhaal De drie dwazen in 1956 in de Wereldkroniek stond. Als dat klopt, zou een van die twee verhalen het eerste zijn. Want De Prilla Mrilla stond op 9 mei 1958 in de Kris Kras, en De goede planeet op 1 augustus van dat zelfde jaar in de Taptoe (beide verhalen staan overigens niet in de bundel).

Alleen kloppen de datering van Twee rode tulpen en De drie dwazen niet. Wie in de prachtige krantenzoekmachine Delpher zoekt naar Tonke Dragt, en de resultaten chronologisch sorteert, ziet dat haar eerste verhaal inderdaad Twee rode tulpen was, alleen verscheen het op 25 april 1959. En De drie dwazen stond op 20 december 1958 in de Wereldkroniek. Waardoor De Prilla Mrilla haar allereerste gepubliceerde verhaal blijft.

Wat lijkt er op De zon is ook een ster?

Op deze vraag kun je een heleboel verschillende antwoorden geven. Het hangt ervan af naar welk aspect van het boek je kijkt.

Eleanor & Park / Rainbow Rowell
De mannelijke hoofdpersoon is van Koreaanse afkomst.

De statistische waarschijnlijkheid van liefde op het eerste gezicht / Jennifer Smith
Twee jonge mensen ontmoeten elkaar heel kort en worden verliefd.

De dag nadat ik met het verkeerde meisje was / Jesse Browner
Speelt zich af in New York, gedurende één dag.

Before sunrise [film]
Een jonge man en vrouw ontmoeten elkaar toevallig en zwerven een paar uur door een grote stad, terwijl ze praten over de liefde en het leven.

Dit is alles : het hoofdkussenboek van Cordelia Kenn / Aidan Chambers
Verwijst naar Robert Herrick.

Alles wat je lief is / Nicola Yoon
Boeken van een auteur lijken altijd wel een beetje op elkaar.

Welke boekverfilmingen komen eraan?

Vorige week werd bekend dat Superjuffie wordt verfilmd; de film is in het najaar van 2018 in de bioscoop te zien. Op welke kinderboekverfilmingen hoeven we wat minder lang te wachten? Ik vond er vier.

23 november: Wonder

Voor België is nog geen premièredatum bekend. Gebaseerd op het gelijknamige boek van R.J. Palacio.

6 december: Paddington 2

Voor België is nog geen premièredatum bekend. Gebaseerd op de boeken van Michael Bond.

7 december: Wonderstruck

België: 20 december. Gebaseerd op Het wonderkabinet, van Brian Selznick.

25 januari 2018: Maze Runner: The Death Cure

Voor België is nog geen premièredatum bekend. Gebaseerd op De doodskuur, van James Dashner.

Wat vertelde Rob Ruggenberg?

Meestal maakt Rob Ruggenberg bij het verschijnen van een nieuw boek een tournee door het land. Omdat zijn gezondheid nog niet echt goed is, blijft het bij Piratenzoon bij een rondje langs boekwinkels in de buurt van Sluis, waar het boek gepresenteerd werd. Wel kwam hij op 10 november in kinderboekwinkel De Boekenberg in Eindhoven.

Het was afgeladen vol. Mensen die iets na half 8 binnenkwamen vanwege een vertraagde trein, moesten blijven staan. Gelukkig was het vanaf een afstand ook prima te volgen. Rob werd geïnterviewd door Jos Walta, over het ontstaan van het boek, over de historische achtergrond. Over hoe hij in Zeeuws-Vlaanderen op een onbekend verhaal stuitte.

Jos Walta interviewde ook de jonge Zain. Die was, behalve proeflezer, ook degene van wie Rob de naam had geleend voor zijn hoofdpersoon. Jos Walta vroeg naar mijn idee iets te lang door; Zain had alles al verteld. Over het proeflezen, wat hij van het verhaal vond, wat er van hem anders had gemogen.

Jos-Walta-en-Zain.jpg

Daarna nam Rob het weer over. Hij liet plaatjes zien die hij ook voor zich had gehad tijdens het schrijven. Plaatjes van galeien, slaven, een harem, Sluis, zeeslagen. Hij vertelde daarbij boeiend over de galeienoorlog die tijdens de Tachtigjarige Oorlog is uitgevochten. En over hoe kwetsbaar de galeislaven waren.

Tijdens de hele presentatie werd wel duidelijk dat Piratenzoon geen vrolijk boek is. Wel een boek dat een realistisch beeld geeft van een onbekend stukje van de Nederlandse geschiedenis; gezien door de ogen van de zoon van een Marokkaanse piraat en een Hollandse slavin.

Piratenzoon.jpg

Welke boeken gaan over hekel aan lezen / dyslexie?

José vroeg: ik ben op zoek naar leesboeken waarin kinderen voorkomen die of dyslexie hebben of een hekel aan lezen. Ik bedoel niet boeken die speciaal geschreven zijn voor dyslectische kinderen.

Ze had zelf al wat boeken gevonden:

  • Pudding Tarzan / Ole Lund Kirkegaard
  • Flirttips van een dyslexiediva / Kathleen Vael & Naomi Glorie
  • Zoentips van een dyslexiediva / Kathleen Vael & Naomi Glorie
  • De magische pen / Nadja Van Sever
  • Otto-Jan zegt nee tegen lezen / Tommy Greenwald
  • Ga jij maar op de gang! / Jacques Vriens
  • Schatkasten / Hieke van der Werff
  • Ik ben niet bom! / Marion van de Coolwijk
  • De klas van Daan / René van der Velde
  • Dwarrelletters / Simone Foekens

Dat is al een aardig lijstje. Het is lastig om te zoeken naar meer. In het Centraal Bestand Kinderboeken vind je een kleine 500 boeken met het trefwoord dyslexie, maar het overgrote deel heeft dat trefwoord omdat het boeken voor kinderen met dyslexie zijn.

Wel vond ik nog een themalijst op het Makkelijk Lezen Plein.

En twee titels die niet in die themalijst en José’s eigen lijst staan:

  • Getver! Alweer een boek! / Tijn Snodijk
  • Lars lust geen boeken / Saskia Hula

UPDATE 9-11-2017: na een oproep op de Facebookpagina, kwamen er nog meer titels:

  • Paniek in de bieb / Eoin Colfer
  • Een genie met dyslexie / Anja Cocquyt
  • Ben ik dom? / Ludo Enckels
  • Matilda / Roald Dahl
  • Oh nee, niet weer een boek! / Magali de Frémery

Kennen jullie misschien nog meer van dit soort boeken?

Welke boeken spelen zich af in Limburg?

Leesdame vroeg: Welke kinder- en jeugdboeken spelen zich af in Limburg?

Dat was natuurlijk een makkie. Op Kjoek staat een uitgebreide lijst met Nederlandse plaatsen in kinder- en jeugdboeken. Die lijst was al een tijdje niet bijgewerkt, dus ik heb er nog twee recente boeken aan toegevoegd.

Omdat ik Kjoek waarschijnlijk binnenkort ga opdoeken kopieer ik de lijst hieronder.

Groesselt

  • [De verdwijning van de mislukte barbie / Jacques Vriens]
  • [Het geheim van de verliefde hulpkok / Jacques Vriens]
  • De redding van de zwevende oma / Jacques Vriens
  • [De vondst van het stiekeme circus / Jacques Vriens]
  • De jacht op de afgepakte sterren / Jacques Vriens
  • De ontmaskering van de zingende hotelrat / Jacques Vriens
  • De ontvoering van de zwarte prinses / Jacques Vriens
  • De vlucht van de knorrige kelner / Jacques Vriens
  • De ontsnapping van de brullende muis / Jacques Vriens
  • [Het geheim van de zoenende gasten / Jacques Vriens]

de Heek

  • Ontsnapt aan de galg / Ton van Reen

‘s-Hertogenrade

  • De kapitein van de Bokkenrijders / Ton van Reen

Hieteren

  • Het Eos-project / Mirjam Mous

Kerkrade

  • De vuurman / Anton Quintana
  • Zwarte sneeuw / Simone van der Vlugt

Maastricht

  • Marihuanasmokkel in Maastricht / Jan de Winter
  • Zwarte sneeuw / Simone van der Vlugt
  • Gemaskerd naar het bal / Arend van Dam
  • Expres vermist? / Lorna Minkman
  • Code M / Ineke Mahieu

Mheer

  • Het huis met de vogels / Betsy Byars

Oranjedorp

  • Tien torens diep : een verhaal over vriendschap / Jacques Vriens

Sittard

  • Negen Open Armen / Benny Lindelauf
  • De hemel van Heivisj / Benny Lindelauf

Valkenburg

  • Als reisleidster op pad [Ankie als reisleidster] / Anouk van Arnhem
  • Broederschap van de Bok / Reggie Naus

Venlo

  • Breek je nek voorzichtig! / Erna Sassen

Venray

  • Op de vlucht / Ad van Gils

Welle

  • Hoe overleef ik het jaar 2000? / Francine Oomen

Zuid-Limburg

  • De zwanenzomer / Betsy Byars
  • Op goed geluk / Lydia Rood
  • Love u 2 much / Annemarie Bon
  • Oorlogsgeheimen / Jacques Vriens

geen nadere aanduiding

  • Een tien voor tekenen / Bas Rompa
  • Dwaalsporen / Jacques Brooijmans
  • Ruzie om de vuursteenmijn / Jacques Vriens
  • Raveleijn / Paul van Loon
  • Meisje van Mars / Anna Woltz & Vicky Janssen

Wat vind je de mooiste ABC-boeken?

Marie Antoinette vroeg: “Welk (Nederlands) ABC-boek vind jij het mooist/best?”

Al snel bleek dat we bij ABC-boeken een verschillend beeld hebben. Voor mij zijn het boeken waarbij zaken op alfabetische volgorde worden behandeld, waarbij de letters zelf ook een rol kunnen spelen. Voor Marie Antoinette zijn het boeken waarin vooral in beeld een invulling wordt gegeven aan alle letters van het alfabet, eventueel aangevuld met wat tekst.

Zelf houd ik vooral van verhalen met inhoud in tekst, dus boeken zoals Marie Antoinette die bedoelt, lees ik nauwelijks. Toch kan ik wel een top-vijf van fijne boeken noemen die je met wat goede wil ABC-boeken kunt noemen.

5. A is een aapje
Om nostalgische redenen. Het gele kartonboek, met illustraties van Rie Cramer, is waarschijnlijk het eerste ABC-boek dat ik leerde kennen.

4. Van ansjovis tot zwijntje
Gedichten door Ted van Lieshout, illustraties van Sieb Posthuma. Zesentwintig dieren passeren de revue.

3. Mooi boek
Joke van Leeuwen presenteert verschillende alfabetten, met grapjes, tekeningen en raadsels.

2. Alle kinderen
Het echtpaar Anke en Martin Kuhl illustreerde en schreef dit boek over 26 kinderen bij wie het allemaal heel erg mis gaat.

1. ABC Dragt
Joukje Akveld en Annemarie Terhell presenteren allerlei wetenswaardigheden over Tonke Dragt, op alfabetische volgorde en verder lekker chaotisch door elkaar.