Welke boeken zijn er over sociaal-emotionele thema’s?

Een vraag van neef Ralf: “Ik heb onderzoek gedaan naar hoe spel gebruikt wordt in de kleuterklassen. Daaruit kwam naar voren dat leerkrachten nauwelijks aandacht besteden aan de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen. Nu ben ik eigenlijk we benieuwd of je een aantal voorbeelden hebt waar sociale en emotionele thema’s worden besproken.

Waaronder:
– het overlijden van (groot)ouders.
– echtscheidingen
– psychiatrische kinderstoornissen
– etc.”

In het algemeen is de beste website om dit soort vragen te beantwoorden Leesplein. Via 0-6 jaar > Boeken zoeken > Op onderwerp kom je in een lijst met ruim 70 thematische boekenlijsten, die regelmatig bijgewerkt worden.

Hier vind je onder andere een lijst over dood en een lijst over echtscheiding.

Boeken over psychiatrische kinderstoornissen zijn lastiger te vinden. Leesplein heeft een lijst over ‘Ziekte en beperkingen’, maar daarin vind je geen boeken over psychiatrische stoornissen. Ook de website Lees je beter, gespecialiseerd in boeken over ziek zijn, heeft voor deze leeftijd geen titels.

Zoeken in het Centraal Bestand Kinderboeken levert wel een paar titels voor kleuters op, maar die gaan over ouders met een psychische stoornis:

  • Papa is paars / Juliette Meijer
  • De kleurendief / Andrew Fusek Peters & Polly Peters
  • Kleuren voor papa / Barbara Van Dromme

Het lijkt er dus op dat over dit laatste thema nog maar heel weinig boeken verschenen zijn.

In welk prentenboek rijdt een auto naar de bek van een monster?

Een vraag van Margaret:

“Hallo, een poos geleden hadden wij een klant die zocht naar een ouder kinderboek waarvan hij de titel niet meer wist, maar dat altijd in zijn herinnering is blijven hangen. Nu deel ik zijn leed, want ik kom er niet achter en kan niet meer stoppen met zoeken. Het is getekend in een Fred Spier-achtige stijl, en het gaat over een paar wezens die in een auto rijden die ze steeds weer moeten ombouwen en aanpassen aan de weg, totdat aan het einde blijkt dat die weg de tong van een groot beest is. Weet jij misschien om welk boek het gaat?”

Ja, dat weet ik. Het gaat om het prentenboek Waar gaat dat heen?, van Yasuko Kimura (Het Spectrum, 1977).

De speurtocht

Dat was natuurlijk vast al eerder geprobeerd, maar ik gebruikte eerst Google. De zoekwoorden prentenboek tong auto leverde deze treffer uit 2006 op. Die gaf me wat extra informatie: het boek was in 2006 al een jaar of 20 oud, dus van voor 1985. Bovendien ging het om een monster in plaats van een beest.

Vervolgens schakelde ik over naar het Centraal Bestand Kinderboeken (CBK), dat voor dit soort vragen eigenlijk altijd de beste bron is. Ik zocht op tong en keek naar boeken voor 1985, maar dat leverde helaas niets op.

Ik heb een hele reeks jaarboeken ‘Boek en Jeugd’ staan, met daarin korte beschrijvingen van kinderboeken. In het deel ’83/’84 nam ik de hele rubriek ‘Naar school (vanaf 4 jaar)’ door, maar ook dat leverde niets op. Ik ging verder met deel ’79/’80, zonder dat ik daar veel van verwachtte.

Halverwege ging ik toch weer terug naar het CBK. Ik zocht op monster prentenboeken, keek naar boeken voor 1985 en daar rolde het boek er opeens uit. Met de beschrijving:

Enkele dieren rijden in hun zelfgebouwde auto op een lange weg, bijna in de muil van monster slokop’. De uit enkele regels bestaande tekst van dit prentenboek is niet erg boeiend of opwindend, en de naamloze fantasiediertjes komen hierin niet uit de verf, blijven abstract. De estetische illustraties in wat matte tinten laten een vermenging van oosterse vormgeving met westerse invloeden zien. Daar waar de kunstenaar het meest herkenbaar Japans bezig was, werd de tekening het sterkst. Hoewel van wisselend niveau zijn ze toch afkomstig uit een getalenteerd handje.

Hoera! In Boek en Jeugd ’79/’80 bleek het trouwens ook te staan (ik vermoed dat de teksten uit deze jaarboeken integraal in CBK staan). Toen ik met Google zocht naar “waar gaat dat heen” kimura bleek trouwens dat iemand anders op Twitter vorig jaar het antwoord ook al gevonden had. Dat is dan weer een beetje jammer.

Welke boeken las je 20 jaar geleden?

In juli 1997 las ik minder dan gebruikelijk: acht boeken. Ik was waarschijnlijk veel bezig met de voorbereidingen van het programma voor het Kindervakantiewerk in Tilburg, en met het hutten bouwen in Middelburg. Ik las drie boeken voor volwassenen en herlas twee kinderboeken (die nog steeds in mijn boekenkast staan):

  • Het verhaal van Dicey / Cynthia Voigt
  • Vleugels voor de Draak / Laurence Yep

Twee kinderboeken las ik voor het eerst:

  • Een geheim pad naar gisteren / Lydia Rood
  • Mosje en Reizele / Karlijn Stoffels

En tot slot las ik The other side of the book : typography and the physical book in the works of Tonke Dragt, de doctoraalscriptie van Anne van Stratum.

Wat zijn leuke boeken voor een 9-jarige veellezer?

Een collega vroeg me om boekentips voor haar 9-jarige dochter. Dochter leest alles wat los en vast zit en vindt Harry Potter erg leuk, Geniaal! van Janny van der Molen, en boeken over dieren. Ik gaf haar dit lijstje:

Fantasie

  • De ijzerproef / Holly Black & Cassandra Clare
  • Het oneindige verhaal / Michael Ende
  • Hart van inkt / Cornelia Funke
  • De bijzondere kinderen van mevrouw Peregrine / Ransom Riggs

Beesten

  • Een aap op de wc / Joukje Akveld
  • Stem op de okapi / Edward van de Vendel
  • Keverjongen / M.G. Leonard
  • Spinder / Simon van der Geest

Beroemde mensen

  • Helden / Janny van der Molen
  • Grote gedachten / Janny van der Molen

Mooi

  • Gips / Anna Woltz
  • Evi, Nick en ik / Anna Woltz
  • Hoe ik per ongeluk een boek schreef / Annet Huizing