Hoe divers zijn kinderboeken uit 2019?

Inleiding

Hoe divers zijn Nederlandstalige kinderboeken? Zijn er voldoende mogelijkheden voor alle kinderen om zichzelf in de personages te herkennen? Zijn de boeken een goede afspiegeling van onze samenleving?

In de afgelopen jaren verschenen enkele onderzoeken naar de diversiteit van Nederlandstalige kinderboeken. Zie bijvoorbeeld deze pagina. Dat waren wetenschappelijke onderzoeken, die steeds een klein aantal kinderboeken diepgaand analyseerden.

Een onderzoek naar een groot aantal kinderboeken ontbrak nog. Daarom turfde ik van honderden Nederlandstalige kinderboeken uit 2019 hoe het zat met de verhouding jongen/meisje en hoe vaak er mensen van kleur en LHBT+-personages in voorkomen.

De boeken

Ik las 625 Nederlandstalige boeken die volgens de colofon in 2019 zijn verschenen. Naar schatting verschijnen er jaarlijks 2500 Nederlandstalige kinderboeken, dus dat is ongeveer een kwart van het totale aanbod. De boeken waren heel divers: van babyboeken, via prentenboeken en AVI-boeken tot informatieve boeken en Young Adult.

Leeftijd

Leeftijdsverdeling-625-kinderboeken-2019

Veel boeken dus voor kinderen die nog niet kunnen lezen, ook veel boeken voor de groep 8-10, minder voor jongeren. Waarschijnlijk is dat ook wel een afspiegeling van wat er verschijnt, al kan ik me voorstellen dat ik relatief weinig YA gelezen heb, omdat die gewoon meer tijd kosten en ik zoveel mogelijk boeken wilde lezen.

Landen

De 625 boeken zijn gemaakt door schrijvers en illustratoren uit 22 verschillende landen.

Landenverdeling-625-kinderboeken-2019

(doordat makers uit verschillende landen kunnen komen, is de optelsom hoger dan 625)

Veel oorspronkelijk Nederlandstalig werk dus, en veel vertaald Engelstalig.

Uitgevers

Dit zijn de uitgevers waarvan ik de meeste boeken las. Geen verrassingen hier, dit zijn allemaal grote kinderboekenuitgevers.

Uitgeversverdeling-625-kinderboeken-2019

Methodiek

Van alle boeken turfde ik zes aspecten:

  • Jongens- en meisjesnamen in de titel
  • De m/v-verhouding van de personages op de kaft
  • De kleur van de personages op de kaft
  • De m/v-verhouding in het boek
  • De kleur van de belangrijkste personages in het boek
  • LHBT+-personages in het boek

Ik maakte niet alleen een overzicht van de diversiteit in de hele groep van 625 boeken. Ik splitste de groep ook op in leeftijdscategorieën en in land van herkomst.

De titel

Het eerste (en eenvoudigste te beoordelen) waar ik naar keek was de titel, inclusief de ondertitel. Daarbij keek ik in de eerste plaats of er een jongens- of meisjesnaam in stond, of allebei. En als dat niet zo was, of er een woord in stond dat een mannelijke of vrouwelijke betekenis heeft. Bijvoorbeeld: Gooi juf in zee!, of Echte Amerikaanse jongens.

406 titels waren wat dat betreft neutraal. Van de overige 219 titels bevatten er 80 een jongensnaam, 45 hadden iets mannelijks in de titel. 14 boeken hadden beide. 49 boeken hadden een meisjesnaam, 31 iets vrouwelijks.

Op het geheel van de 625 gelezen boeken zijn dit de percentages:

  • Geen: 65,0%
  • Mannelijk: 20%
  • Gelijk: 2,2%
  • Vrouwelijk: 12,8%

Verdeling-m-v-in-titel

Het omslag

Don’t judge a book by its cover, zeggen de Engelsen, maar dat deed ik wel. Het omslag is immers het eerste wat je van een boek ziet. Ik keek of de personages op het omslag mannelijk of vrouwelijk waren.

Bij 247 boeken was dat niet vast te stellen. Vanwege een abstract ontwerp, bijvoorbeeld, of omdat er alleen dieren op het omslag staan. Of omdat er wel mensen op staan, maar niet te zien is of die mannelijk of vrouwelijk zijn.

Van de resterende 378 boeken hadden er 117 uitsluitend mannelijke personages op de voorkant. Daarnaast waren er 31 met hoofdzakelijk mannelijke personages. Bij 118 waren er (ongeveer) evenveel mannelijke als vrouwelijke personages. En op 103 boeken stonden alleen vrouwen, op 9 hoofdzakelijk vrouwen.

Afgezet tegen het geheel van 625:

  • Geen: 39,5%
  • Mannelijk: 23,7%
  • Gelijk: 18,9%
  • Vrouwelijk: 17,9%

Verdeling-m-v-op-omslag

Ook keek ik naar de kleur van de personages op het omslag.

Bij 279 boeken kon ik daar geen uitspraak over doen. In 221 gevallen omdat er geen mensen op het omslag stonden, in 58 gevallen omdat de kleur van de mensen niet vast te stellen was.

Van de resterende 346 boeken waren op 216 omslagen alle mensen wit. In nog eens 18 gevallen was de meerderheid wit. Op 54 boeken waren de mensen gemengd. In 3 gevallen was de meerderheid niet wit, en op 55 kaften was iedereen niet wit.

In percentages:

  • Geen mensen: 35,4%
  • Niet vast te stellen: 9,3%
  • Alleen wit: 34,6%
  • Hoofdzakelijk wit: 2,9%
  • Gemengd: 8,6%
  • Hoofdzakelijk niet wit: 0,5%
  • Niet wit: 8,8%

Verdeling-kleur-op-omslag

De inhoud

Tot nu toe ging het over dingen die op het omslag te vinden zijn. Ik keek ook verder, en las al die 625 boeken. Daarbij lette ik op de m/v-verhouding, op de kleur van de personages en of er LHBT+-personages in het boek voorkomen.

M/V in het boek

In 73 boeken zijn er alleen maar mannelijke hoofdpersonen. In nog eens 146 zijn ze voornamelijk mannelijk. In 254 boeken zijn de verhoudingen gelijk, in 51 boeken zijn het hoofdzakelijk vrouwelijke personages en in 49 uitsluitend vrouwelijke.

In 52 gevallen is het niet vast te stellen, omdat dat niet genoemd werd en het om dieren of niet-levende voorwerpen ging, of om informatieve boeken.

In percentages:

  • Niet vast te stellen: 8,3%
  • Uitsluitend mannelijk: 11,7%
  • Hoofdzakelijk mannelijk: 23,4%
  • Gelijk: 40,6%
  • Hoofdzakelijk vrouwelijk: 8,2%
  • Uitsluitend vrouwelijk: 7,8%

Verdeling-m-v-in-het-boek

Hier zijn dus behoorlijk grote verschillen tussen mannelijk en vrouwelijk te zien. Dat is wel een beetje raar, want bij het kijken naar de titel en de omslagillustraties waren de verschillen minder groot. Op het omslag was 23,7% mannelijk en 17,9% vrouwelijk. In het boek is de verhouding 35,1% – 16% Hoe kan dat?

Dat blijkt voor een deel te zitten in de omslagen waarbij het niet kan worden vastgesteld of de personages vrouwelijk of mannelijk zijn. Die personages blijken vaak mannelijk te zijn. 82 om precies te zijn, tegen 35 vrouwelijk. In de categorie waar het op het omslag niet te zien is of het personage mannelijk of vrouwelijk is, is het effect het grootst. Maar het geldt ook voor alle omslagen waar het aantal vrouwen gelijk of meer is: in het boek neigt de verhouding vaak toch net iets meer naar mannen.

Gedeeltelijk valt dat te verklaren door boeken die dieren als hoofdpersoon hebben. Uit eerder onderzoek (zie bijvoorbeeld dit artikel) is bekend dat dieren in kinderboeken veel vaker mannelijk zijn dan vrouwelijk. Dat blijkt dus nog steeds zo te zijn, al heb ik niet precies uitgezocht hoe het zit met de boeken uit 2019. Het geldt trouwens niet alleen voor dieren, maar ook voor niet-levende personages, zoals wolken.

Ik splitste de boeken op naar leeftijd: boeken voor kinderen die nog niet zelf kunnen lezen (0-5 jaar; in totaal 224 boeken); boeken voor kinderen op de basisschool die zelf kunnen lezen (6-12 jaar; in totaal 342 boeken); en boeken voor middelbare scholieren (13-15 jaar; in totaal 59 boeken).

Daaruit bleek dat de voorkeur voor mannelijke personages vooral bij de eerste twee categorieën ligt. Bij de boeken voor jongeren is de m/v-verhouding vrijwel in evenwicht.

Verdeling-m-v-per-leeftijdsgroep

Ik splitste ook op naar land: boeken van Nederlandse makers (263 boeken); van Belgische makers (67 boeken); en de rest (383 boeken). Omdat een boek gemaakt kan worden door mensen uit verschillende landen, is het totaal hoger dan 625.

In alle drie de groepen zijn mannelijke personages in de meerderheid. Vooral bij boeken van Belgische makers; Nederlandse makers doen het wat dat betreft beter, de overige boeken zitten er tussenin.

Verdeling-m-v-per-land

Kleur in het boek

Verder keek ik hoeveel niet-witte personages in een boek voorkomen. In een boek met plaatjes is het wat makkelijker om ze te vinden, in boeken zonder illustraties is het lastiger als het uiterlijk van de personages niet beschreven wordt.

In 139 boeken komen geen mensen voor. In de resterende 486 boeken zitten in 210 gevallen (minder dan de helft van die 486) worden geen mensen van kleur genoemd. In percentages:

  • Geen mensen: 22,2%
  • Geen mensen van kleur: 33,6%
  • Niet-witte mensen alleen in illustraties: 7,4%
  • Niet-witte bijpersonen: 7,4%
  • Enkele niet-witte personages: 18,9%
  • Alle / Meeste personages zijn niet wit: 10,6%

Verdeling-kleur-in-het-boek

Ook hier laat het omslag niet precies zien wie er in het boek gaan optreden: op 20,8% van alle omslagen staat een persoon van kleur. Terwijl in 44,2% van de boeken iemand van kleur voorkomt.

Bij het opsplitsen naar leeftijd blijken er grote verschillen te zijn tussen de drie groepen. Vooral doordat er voor de jongste groep heel veel boeken zijn zonder menselijke personages. Daardoor is het vergelijken tussen de groepen wat moeilijker, maar het is wel duidelijk dat er in boeken voor de middelbare school meer personages van kleur voorkomen dan in de boeken voor 6- tot 12-jarigen.

Verdeling-kleur-per-leeftijdsgroep

Uitgesplitst naar land is te zien dat de boeken van Belgen het witst zijn, en de boeken uit Nederland het meest gekleurd. De overige boeken zitten er tussenin.

Verdeling-kleur-per-land

LHBT+-personages in het boek

Tot slot keek ik naar LHBT+-personages in een boek. Daarvan vond ik er niet veel, terwijl ik hier niet veeleisend was. Alleen al het noemen van twee mannelijke ouders rekende ik bijvoorbeeld al mee.

  • Geen: 93,9%
  • Homoseksueel: 2,7%
  • Lesbisch: 1,9%
  • Homoseksueel & lesbisch: 0,3%
  • Lesbisch & transgender: 0,3%
  • Transgender: 0,5%
  • Biseksueel: 0,2%
  • Alle: 0,2%

Verdeling-LHBT-in-het-boek

LHBT+-personages blijken vooral in 12+-boeken voor te komen. Omdat het om zulke kleine aantallen gaat, heb ik in de grafiek de categorie ‘Geen’ weggelaten, zodat de verhouding tussen de andere staafjes duidelijker wordt. Wil je toch het complete plaatje zien, klik dan hier.

Verdeling-LHBT+-per-leeftijd

Per land opgesplitst doen Nederland en België het wat beter dan de rest. Klik hier voor het volledige plaatje.

Verdeling-LHBT+-per-land

Conclusies

Er verschijnen jaarlijks heel veel Nederlandstalige kinderboeken, rond de 2500. Vaak schetsen de boeken een beeld van onze samenleving. Altijd is dat natuurlijk maar een stukje van de samenleving.

Maar alles bij elkaar komt de wereld in de kinderboeken toch niet helemaal overeen met de echte wereld. In de echte wereld is het aantal jongens en meisjes (vrijwel) gelijk. In kinderboeken lopen beduidend meer jongens rond.

Dat begint al bij het omslag: in de titel en op het plaatje op de voorkant zul je doorgaans vaker een jongen dan een meisje zien. En als je eenmaal het boek gaat lezen, blijken jongens daar een nog grotere rol te spelen.

Bij boeken van Belgen is het verschil tussen jongens en meisjes het grootst; bij boeken van Nederlanders is het iets minder. Alleen bij boeken voor oudere kinderen is er een evenwicht tussen jongens en meisjes.

In Nederland heeft ongeveer 1 op de 7 mensen (14%) een niet-westerse achtergrond. In kinderboeken waarin mensen voorkomen, komt in minder dan de helft van de boeken geen enkel personage van kleur voor. Of kinderboeken daarmee een goede afspiegeling van de maatschappij zijn, valt moeilijk te zeggen. Veel boeken hebben meerdere personages, waarvan sommige niet wit zijn. Mijn tellingen zijn niet zo nauwkeurig dat ik hierover een uitspraak kan doen. Maar met bijna 30% van de boeken waarin een substantieel deel van de personages niet wit is, is er in ieder geval genoeg keus voor wie een boek wil met een niet-wit personage. Voor oudere kinderen is dat het makkelijkst.

Ongeveer 6% van de Nederlandse bevolking boven de 12 is homoseksueel of lesbisch. In kinderboeken komen LHBT+-personages minder vaak voor. Als ze al voorkomen, is dat vaak in boeken voor middelbare scholieren.

Over het algemeen zijn de boeken voor jongeren dus het meest divers. En als je per land kijkt, zijn de boeken van Nederlanders het meest divers.

Hoeveel boeken hebben een niet-witte hoofdpersoon?

UPDATE 7-11-2017: als ik een nieuw boek heb gelezen met een niet-witte hoofdpersoon zal ik die hier toevoegen. De cijfers werk ik niet direct bij. Omdat ik nu let op de huidskleur van de personages in het boek, en niet alleen op de namen, levert dat meer boeken op dan in het oorspronkelijke onderzoek.

2009

  • Waar is thuis? / Netty van Kaathoven (Delubas, 7+)

2012

  • Bottenjacht / Fabien van Kempen (Delubas, 9+)

2016

  • Het Ministerie van Oplossingen / Sanne Rooseboom (Van Goor, 9+)

2017

  • Niet thuis / Jacques Vriens (Van Holkema & Warendorf, 9+)
  • Piratenzoon / Rob Ruggenberg (Querido, 12+)
  • Operatie Pisang / Jozua Douglas (De Fontein, 9+)
  • De niet zo enge buurman / Manon Sikkel (Luitingh-Sijthoff, 7+)
  • Tori / Brian Elstak m.m.v. Karin Amatmoekrim (Dasmag, 9+)
  • Dertiendagh / Maria Postema & Maarten Bruns (Leopold, 13+)
  • Oppassen / Selma Noort (Leopold, 11+)
  • De brieven van Mia / Astrid Sy (ROSE Stories ; Oxfam Novib, 12+)
  • De witte stip / Gerard van Gemert (Clavis, 10+)
  • Het raadsel van de papegaaien / Renate Mamber (De Vier Windstreken, 10+)
  • Mission impossible / Caja Cazemier (Ploegsma, 13+)
  • Een stip aan het einde van de wereld / Femmie van Santen (Callenbach, 12+)
  • De salto sultan / Corien Oranje (Columbus, 9+)

2018

  • De reis van Syntax Bosselman : verhalen over de slavernij / Arend van Dam (Van Holkema & Warendorf, 10+)
  • De rode bal / Gerard van Gemert (Clavis, 10+)
  • Het Ministerie van Oplossingen en de verdwenen Van Gogh / Sanne Rooseboom (Van Goor, 9+)
  • Jij en ik : verhalen over vriendschap en vluchtelingen (Lemniscaat, 10+)
  • Film gekaapt! / Floortje Zwigtman (Zwijsen, 10+)
  • Justins rivaal / Lydia Rood (Leopold, 10+)
  • Timo en de oppasninja gaan nog even op vakantie / Lisa Boersen (Gottmer, 9+)
  • De eilandenruzie / Jozua Douglas (CPNB, 9+)
  • Katvis / Tjibbe Veldkamp (Querido, 12+)
  • De kikkerbilletjes van de koning en andere sprookjes / Janneke Schotveld (Van Holkema & Warendorf, 8+)
  • Dummie de mummie en de schat van Sohorro / Tosca Menten (Van Goor, 9+)

UPDATE 22-10-2017: eerder deze week publiceerde ik hier een lijst met boeken met niet-witte hoofdpersonen. Ik concludeerde toen dat 3,7% van de kinderboeken voor kinderen tot en met 12 jaar, die verschenen zijn sinds 2010, een niet-witte hoofdpersoon hebben. Maar er blijkt iets fout te zijn gegaan in mijn tellingen. Helaas kan ik niet meer reconstrueren wat er fout is gegaan. Vermoedelijk is er iets mis gegaan in de selectie.

Daarom heb ik alles helemaal opnieuw gedaan, en mijn onderzoek zelfs wat verder uitgebreid. Ik ben nog twee jaar verder teruggegaan in de tijd, en heb ook de boeken voor jongeren tot en met 15 jaar meegenomen.

7,3% van de kinderboeken heeft een niet-witte hoofdpersoon. Ik las 1382 kinder- en jeugdboeken, die geschreven zijn door een Nederlander, en uitgegeven zijn sinds 2008. Daarvan hadden er 101 een niet-witte hoofdpersoon. Dus ongeveer 1 op 14 boeken heeft een niet-witte hoofdpersoon.

Volgens het CBS waren er op 1 januari 2017 in Nederland bijna 490.000 kinderen tot en met 15 jaar met een niet-westerse migratieachtergrond. Die leeftijdsgroep telde in totaal bijna 2.800.000 kinderen. Dat betekent dat niet-westerse kinderen van die leeftijd 17,6% uitmaken van de hele groep. Iets meer dan 1 op 6 dus.

Dat betekent dat het aantal niet-blanke hoofdpersonen in kinderboeken ongeveer 2,5 keer kleiner is dan je op grond van het Nederlandse gemiddelde zou mogen verwachten.

Hoe betrouwbaar zijn deze cijfers?

En dan bedoel ik natuurlijk de cijfers over de kinderboeken. Die van het CBS kloppen vast.

  • Het is een ruwe schatting, geen wetenschappelijk verantwoord onderzoek. Bij alle 1382 boeken heb ik snel gekeken of de hoofdpersoon een niet-westerse voor- of achternaam had. Daar kunnen boeken doorheen geglipt zijn. Bij twijfel keek ik ook naar het omslag.
  • Zijn de boeken die ik lees wel representatief voor wat er in totaal verschijnt? Ik probeer een dwarsdoorsnee van wat er verschijnt te lezen, met nadruk op de grotere uitgevers. Ook gaat mijn voorkeur uit naar de boeken die wat minder doorsnee zijn. Juist omdat er zo weinig zijn, ben ik daardoor waarschijnlijk eerder geneigd een boek met een niet-witte hoofdpersoon te lezen. De 7,3% zou daarom wat te hoog kunnen zijn.
  • Het zou kunnen dat er bij kleinere uitgevers meer boeken verschijnen met niet-witte hoofdpersonen. Maar bijvoorbeeld Tori en No kwik in ons bos, die recent bij kleinere uitgevers zijn verschenen, staan op mijn verlanglijst. Dus ik denk dat het meevalt.
  • Een deel van de boeken heeft niet-menselijke wezens als hoofdpersoon, daar is wit/niet-wit vaak niet relevant. Ik heb daar geen rekening mee gehouden. Het percentage ‘niet-witte hoofdpersonen in kinderboeken met een menselijke hoofdpersoon’ zal daarom hoger liggen dan 7,3%.

Wat valt op?

  • De lijst hieronder komt niet helemaal overeen met de definitie van ‘persoon met een niet-westerse migratieachtergrond’ van het CBS. In de lijst staan ook boeken met hoofdpersonen uit Italië, Griekenland, Japan, Indonesië, en oorspronkelijke inwoners van de Verenigde Staten, Groenland en Nieuw-Zeeland.
  • De grootste groepen kinderen met een niet-westerse migratieachtergrond in Nederland zijn mensen met een achtergrond in Turkije, Marokko, de Antillen, en Suriname. Bij lang niet alle boeken kun je nagaan uit welk land een kind afkomstig is, maar mijn indruk is dat er relatief veel boeken met kinderen uit Azië en Afrika in de lijst staan.
  • Veel niet-witte hoofdpersonen zijn hoofdpersoon samen met hoofdpersonen die wel wit zijn. Het aantal boeken met alleen maar niet-witte hoofdpersonen is beperkt.

De lijst

Dit zijn de 101 boeken. Verschenen sinds 2008, van een Nederlandse schrijver. Dit is uitdrukkelijk niet een complete lijst met alle kinderboeken met een niet-witte hoofdpersoon die de afgelopen 10 jaar verschenen zijn! Het is een selectie, puur gebaseerd op wat ik gelezen heb.

2008

  • De gelukvinder / Edward van de Vendel & Anoush Elman (Querido, 14+)
  • Angels : als, dan, niet… / Syl van Duyn (Van Goor, 15+)
  • Echte helden zwijgen niet / Arend van Dam (Van Holkema & Warendorf, 10+)
  • Belly B op tournee / Mirjam Oldenhave (Ploegsma, 11+)
  • De Zielensluiper / Mina Witteman (Van Goor, 12+)
  • Eerwraak / Helen Vreeswijk (Manteau, 14+)
  • Ramiro, kindsoldaat / Ineke Holtwijk (Lemniscaat, 14+)
  • De verdwenen diamanten / Karlijn Stoffels (Querido, 10+)
  • Bad boys for life! / Vrank Post (Manteau, 14+)

2009

  • Geen probleem met Fixit! / Mirjam Oldenhave (Ploegsma, 8+)
  • Hou van mij / Corien Botman & Yasmine van Leur (Querido, 15+)
  • Manhatan / Rob Ruggenberg (Querido, 13+)
  • Landjepik / Derk Visser (Nieuw Amsterdam, 14+)
  • Onweer / Anna Woltz (Leopold, 11+)
  • Echte helden willen scoren / Arend van Dam (Van Holkema & Warendorf, 10+)
  • Een bewijs van liefde / Door van der Wiele (Van Gennep, 14+)
  • Moordjongens / Ginny Mooy (Manteau, 14+)
  • Het verdwenen verhaal / Bies van Ede (Pimento ; Teleac, 9+)
  • Achter tralies / Anne Marie van Cappelle (Holland, 14+)
  • De ontvoerde prins / Karlijn Stoffels (Querido, 10+)
  • Kapot! / Vrank Post (Manteau, 15+)

2010

  • Een overdosis girlpower / Loes Hazelaar (Lannoo, 13+)
  • Latino King / Bibi Dumon Ta & Castelk (Querido, 14+)
  • Dissus / Simon van der Geest (Querido, 9+)
  • De dropbom / Corien Oranje (Columbus, 10+)
  • Verdwijnkind / Bies van Ede (Pimento, 10+)
  • Supercito, voetbalschoenen en sms-alarm / Gonneke Huizing (Holland, 10+)
  • Twee meisjes en het geluk / Inez van Loon (Clavis, 12+)
  • De juf die buiten spelen als huiswerk opgaf / Rien Broere (Clavis, 9+)
  • Papegaaien liegen niet / Lydia Rood (Leopold, 10+)
  • Miss Dakloos / Lydia Rood & Jojo Matthews (Querido, 15+)

2011

  • Mikis de ezeljongen / Bibi Dumon Tak (Querido, 8+)
  • Verliefd XXL / Els Ruiters (Ploegsma, 11+)
  • Mijn opa de bankrover / Sjoerd Kuyper (Lemniscaat, 8+)
  • Paniek in de Nachtfabriek / Niels Rood (Van Holkema & Warendorf, 10+)
  • JoJo het slangenmeisje / Annemarie van Haeringen (Leopold, 4+)
  • Sonnie Boem! / Marieke van Ditshuizen (Leopold, 4+)
  • Feest! / Lydia Rood (Leopold, 15+)
  • Hotel Tussentijd / Lisa Boersen (Gottmer, 9+)
  • Brugklasproof, dropkicks en topvoetbal / Gonneke Huizing (Holland, 10+)
  • De bende van Gnossos / Janneke Schotveld (Van Holkema & Warendorf, 9+)
  • Geluksvogels en flierefluitjes / Lizzy van Pelt (Christofoor, 8+)
  • IJsbarbaar / Rob Ruggenberg (Querido, 12+)
  • De sombrero van Diego / Gerard van Gemert (Clavis, 4+)

2012

  • Prinses Arabella en de oppas / Mylo Freeman (De Eenhoorn, 4+)
  • Gevaar aan De Waterkant / Peter Vervloed (Zwijsen, 9+)
  • Lief weerwolfdagboek / Paul van Loon (Leopold, 8+)
  • Vioolmeisje / Leny van Grootel (Holland, 10+)
  • Kids Factor / Wieke van Oordt (Leopold, 8+)
  • Meegenomen / Yvonne Vlugt (Holland, 12+)
  • Het hanengevecht / Hans Hagen (Querido, 9+)
  • Vals beschuldigd / Annemiek Neefjes (Leopold, 8+)
  • Vergeetman / Bies van Ede (Pimento, 10+)
  • Gif! / Theo Engelen & Marloes Schoonheim (Leopold, 12+)
  • Op de Noordpool! / Marco Kunst (Zwijsen, 9+)
  • Nachtruiter / Jacqueline Epskamp (Holland, 10+)
  • nl / Marcel van Driel (De Fontein, 12+)
  • Roofoverval / Els Rooijers (Zwijsen, 9+)
  • Het Suikerfeest van Sami / Gerard van Gemert (Clavis, 4+)

2013

  • De castraat / Joyce Pool (Lemniscaat, 15+)
  • Donderkat vs kettingzaag / Thijs Goverde (Holland, 10+)
  • Die dag in augustus / Rindert Kromhout (Leopold, 10+)
  • Troep / Ilse Bos (Lemniscaat, 9+)
  • F-side story / Hans Kuyper (Leopold, 9+)
  • Naar Afrika! / Marco Kunst (Zwijsen, 9+)
  • De Nolympische Spelen / Marco Kunst (Zwijsen, 9+)
  • Het verdwenen geweer / Anneriek van Heugten (Clavis, 9+)
  • De boogschutter van Hirado / Rob Ruggenberg (Querido, 12+)
  • De roze rapper / Mirjam Oldenhave (Ploegsma, 9+)
  • De b@nd grijpt in / Joep van Deudekom (Leopold, 10+)
  • H5N1 terreur / Els Rooijers (Zwijsen, 9+)

2014

  • Dwars door de storm / Martine Letterie & Karlijn Stoffels (Leopold, 10+)
  • Het geheim van de liegschool / Marly van Otterloo (Leopold, 8+)
  • Rafels van Rio / Gijs Wanders (Lemniscaat, 13+)
  • Grote gedachten / Janny van der Molen (Ploegsma, 12+)
  • Donderkat op de vlucht / Thijs Goverde (Holland, 10+)
  • De duik / Sjoerd Kuyper (Lemniscaat, 10+)
  • Ali’s oorlog / Lydia Rood (Leopold, 10+)

2015

  • Mama mia maffia / Marjon Hoffman (Ploegsma, 9+)
  • Het geheim van het zwarte zonlicht / Wieke van Oordt, Vere Spijker, Jorik Schaudt (Leopold, 8+)
  • De bende van Adlan / Margaretha van Andel (Kluitman, 9+)
  • Donderkat : game over! / Thijs Goverde (Holland, 10+)
  • De gruwelijke generaal / Jozua Douglas (De Fontein, 9+)
  • Haaieneiland / Rob Ruggenberg (Querido, 12+)
  • Mijn opa de trekvogel / Liesbet Ruben (Tropenmuseum; Querido, 10+)
  • De kristallen sleutel / Manon Spierenburg (Luitingh-Sijthoff, 12+)

2016

  • Nieuwe voetbalschoenen voor Lynn / Pieter Feller & Tiny Fisscher (Luitingh-Sijthoff, 9+)
  • Yuna’s maan / Hans Hagen (Querido, 10+)
  • Xinia’s wraak / Lydia Rood (Leopold, 10+)
  • Mei-Lan en het geheim van snackbar De Belg / Jacques Vriens (Van Holkema & Warendorf, 9+)
  • Flamenco meets flowerpower / Simone Arts (Holland, 10+)
  • Eilanddagen / Gideon Samson (Leopold, 12+)
  • Ik ben Miran / Anne-Marieke Samson (Ploegsma, 7+)
  • Costa Banana / Jozua Douglas (De Fontein, 9+)
  • Wie is er bang voor de voetbalzombies? / Simon van der Geest (Querido, 7+)
  • De ring van koning Salomo / Lida Dijkstra (Luitingh-Sijthoff, 10+)

2017

  • Ademloos / Gerard van Gemert (Clavis, 10+)
  • Expeditie Toi Moko / Fedor de Beer (Van Goor, 10+)
  • Dit is voor jou / Sanne te Loo (Lemniscaat, 4+)
  • Timo en de oppasninja krijgen koninklijk bezoek / Lisa Boersen (Gottmer, 9+)
  • De vlucht van Omid / Lysette van Geel (Moon, 9+)
  • Bloedzusters / Annejoke Smids (Ploegsma, 13+)

PS: de Werkgroep Caraïbische Letteren stelde een lijst samen met Caraïbische kinderboeken. Mijn eerste indruk is dat er wel veel oudere boeken op staan.