Tien jaar later – Tim Gladdines

(het stuk van Tim Gladdines van precies tien jaar geleden vind je hier)

Wat me in het stukje van tien jaar terug vooral opvalt is de zelfingenomenheid ervan. En de bitterheid. Ik voelde me destijds erg miskend, en dat lees je heel goed tussen de regels door. Ik schreef veel, maar kreeg ook veel positieve, enthousiaste afwijzingen. (‘Heel mooi, maar niet voor ons fonds’) Dat vond ik moeilijk om te accepteren.

Dat gevoel van miskenning schuurt nog steeds wel eens, maar minder vaak en minder fel. Na het prentenboek Ik ben Kaat, uitvinder (Gottmer, 2007) zijn er lange tijd geen boeken van mij meer door uitgevers geaccepteerd. Ik was terug bij af en dat betekent veel schrijven en veel lovende afwijzingen incasseren. Het hoort geloof ik bij wie ik ben, als schrijver. Het is niet anders. Ik hou me vast aan mijn eigen koppigheid en drijfveer, en vaak strookt dat nou eenmaal niet bij waar een uitgever naar op zoek is. Van de weeromstuit heb ik in de loop der tijd opnieuw twee boeken in eigen beheer uitgegeven (Magneet en Dame Dollie Doet Drie Dingen), samen met Leonie Gladdines, en die titels blijven ergens in de marge van Boekenland bestaan.  Recensenten willen uitgaven in eigen beheer niet bespreken en winkels zetten ze meestal niet in de kast, behalve die ene aardige boekverkoper die je toevallig persoonlijk kent. Maar als ik moet kiezen voor géén boek en een boek in de marge, dan kies ik toch voor dat laatste.

hoe-het-kwam-dat-ik-emma-een-blauw-oog-sloegDe hoop op een bestseller heb ik inmiddels opgegeven, maar schrijven zal ik waarschijnlijk altijd blijven doen. Ik ben heel blij met alle vertalingen die ik heb mogen maken en vooral met mijn jeugdroman Hoe het kwam dat ik Emma een blauw oog sloeg, die afgelopen voorjaar bij uitgeverij Marmer verscheen, en waar ik veel positieve reacties op heb gekregen. Bovendien zit er een nieuw boek bij Marmer in de pijplijn en komt er ook een prenten-voorleesboek uit bij uitgeverij De Eenhoorn in België. Allemaal zaken waar ik heel blij van word.

Het grootste compliment vind ik de werkbeurs die ik naar aanleiding van Emma heb gekregen en waardoor ik een hele tijd kan doorwerken zonder op mijn inkomen te hoeven letten. Elk gevoel van miskenning zou hier niet op zijn plaats zijn. Wel ervaar ik enige druk omdat ik nu, nog meer dan anders, vind dat ik wel een goed boek moet afleveren. Dat komt de ontspanning niet ten goede. Maar liever werkdruk dan miskenning.

Onbekende schrijver: Tim Gladdines

De marge van het kinderboek

tim-gladdinesIk ben Tim Gladdines (Veldhoven, 1963), acteur, regisseur, docent, improvisator, cabaretier, presentator, en daarbij ook schrijver en vertaler van kinder- en jeugdboeken. Mijn eerste kinderboek Teddiewolk (van Holkema & Warendorf, 1996) zette al meteen de toon: een boek dat nergens mee was te vergelijken en lastig was te categoriseren. Ik schreef een psycho-thriller voor kinderen van 8-88, en de kinderboekwinkel zette het boek weg op het plankje ‘probleemboeken.’

Over de literaire kwaliteiten ervan was iedereen het echter wel eens. De griffeljury van dat jaar schreef dat de enige reden om het boek niet te bekronen het zwarte, uitzichtloze, einde was. Een compliment voor mij, maar een zwaktebod van de jury.

Teddiewolk was niet meer en niet minder een poging om de vraag: wat is een kinderboek? te beantwoorden. Ik denk: een kinderboek is elk boek dat door kinderen gelezen kan worden. Of die lezer er plezier aan beleeft, het boek uitleest of weg legt, is een tweede. Variatie in het aanbod is belangrijk.

De behoefte om de grenzen op te zoeken van wat wel of niet zou mogen, of kunnen, in een kinderboek, is voor mij zeker niet de enige, maar wel een belangrijke reden om te schrijven. Omdat er van veilige, wensvervullende, boeken al zoveel bestaan, voel ik mij niet geroepen om daar nog iets aan toe te voegen. Zodra ik mij de vraag stel: wat zou een kind van 10 graag willen lezen, dan verdroogt de inkt in mijn pen. Alleen voor tijdschriften als Okki en Sesamstraat lukt het me om in opdracht te werken. Die verhalen zijn voor mij dan ook relatief inwisselbaar, en wijzigingen van de redactie accepteer ik met gemak.

Maar wanneer ik op eigen initiatief een boek schrijf, is een van de grote plezieren daarvan juist de vrijheid om het helemaal te maken zoals ik dat zelf wil. En dus schrijf ik boeken die ik mooi, interessant of spannend vind om te schrijven. Vanwege de stijl, vanwege het onderwerp, vanwege structuur. Ik merk dat ik zelf ook het liefste dat soort (kinder-)boeken lees: eigenzinnig, afwijkend, dwars, literair.

Ik ben Kaat!! (Gottmer, 2006) is een prentenboek dat voortkomt uit mijn persoonlijke ergernis over hoe moeders soms omgaan met hun kind. Ik wond me op, werd boos, en schreef Ik ben Kaat!!. Vervolgens heb ik Doesjka Bramlage gevraagd of ze de tekeningen wilde maken. Pas daarna hebben we ons werk aangeboden bij een uitgeverij, en zoals ik dat inmiddels ben gewend kregen we veel positieve, enthousiaste, afwijzingen: mooi geschreven, goed onderwerp, maar niet voor ons fonds. Of: kan dat einde niet wat minder cru? Of: gaat het boek nou over Kaat, of over haar moeder? Is het bedoeld voor kinderen, of hun ouders?

Mijn antwoord is en blijft: dit boek is, net als mijn andere 9 boeken, bedoeld en geschikt voor iedereen die het kan en wil lezen (voorlezen is ook lezen). En als het de lezer niet bevalt, dan zijn er nog genoeg boeken die wel braaf voldoen aan wat die lezer wil.

www.timgladdines.nl