Wat gebeurde er in 2019?

Dit is het achttiende kinderboekenjaaroverzicht van Kjoek, met onder andere de winnaars, de opvallende boeken, de debutanten en de doden van 2019.

De winnaars

2019 was het jaar van Bart Moeyaert. Hij won de meest prestigieuze Zebkinderboekenprijs van de wereld, de Astrid Lindgren Memorial Award.

Twee boeken verdeelden in 2019 de vier grote prijzen. Zeb. van Gideon Samson en Joren Joshua kreeg de Gouden Griffel en de Nienke van Hichtumprijs. Daarnaast kreeg het boek een Zilveren Penseel, en was het genomineerd voor de Woutertje Pieterse Prijs. De andere grote winnaar was Alles komt goed, altijd, van Kathleen Vereecken en Charlotte Peys. Dit boek kreeg in 2019 de Woutertje Pieterse Prijs en de Boekenleeuw.

Andere winnaars waren:

  • Max Velthuijsprijs: Sylvia Weve
  • Gouden Penseel: Mijn wonderlijke oom / Yvonne Jagtenberg
  • Boekensleutel: Ze gaan er met je neus vandoor / Ted van Lieshout
  • Boekenpauw: Ans & Wilma verdwaald / Kaatje Vermeire (tekst van Alice Reijs en Ariane van Vliet)
  • Prijs van de Nederlandse Kinderjury 6 t/m 9 jaar: Dog man gaat los! / Dav Pilkey; vertaling Tjibbe Veldkamp
  • Prijs van de Nederlandse Kinderjury 10 t/m 12 jaar: Dummie de mummie en de schat van Sohorro / Tosca Menten ; ill. Elly Hees
  • Prijs van de Jonge Jury: Wild / Mel Wallis de Vries
  • Thea Beckmanprijs: Hendrick, de Hollandsche indiaan / Bianca Mastenbroek

Er was wat beweging op het gebied van de kinderboekenprijzen: De Gouden Lijst werd (weer) samengevoegd met de Gouden Griffel, bij de Nederlandse Kinderjury werd het minder vanzelfsprekend om op sommige boeken te stemmen, en de Kinderboekwinkelprijs werd voor het eerst sinds 2013 weer uitgereikt.

De opvallende boeken

Ik combineerde de lijstjes van Bas Maliepaard, Mirjam Noorduijn, Thomas de Veen, Judith Eiselin, Pjotr van Lenteren en Jaap Friso tot een top 10 van beste boeken uit 2019:

  • Wat je moet doen als je over een nijlpaard struikelt / Edward van de Vendel & Martijn van der LindenWat je moet doen als je over een nijlpaard struikelt
  • Bizar / Sjoerd Kuyper
  • Drama queen / Derk Visser
  • De bijzondere woorden van Gioia / Enrico Galiano ; vertaling Henrieke Herber & Ada Duker
  • Het werkstuk / Simon van der Geest ; ill. Karst-Janneke Rogaar
  • Julian is een zeemeermin / Jessica Love ; vertaling Loes Randazzo
  • De avonturen van Pinokkio / Carlo Collodi ; ill. Sjaak Rood ; vertaling Pietha de Voogd
  • Dit is geen Cobra / Bette Westera & Sylvia Weve
  • Overdag is hij een krokodil / Giovanna Zoboli & Mariachiara Di Giorgio ; vertaling uit het Italiaans
  • De boom met het oor / Annet Schaap & Philip Hopman

Plus 10 boeken die ik zelf vond opvallen:

  • Alles gaat slapen want nu is het nacht / Astrid Lindgren & Marit Törnqvist ; vertaling Bette WesteraHoe ik mijn vader redde
  • Baby Aapje, privé-detective / Brian Selznick & David Serlin ; vertaling Mascha de Vries
  • Brons : over glimmende schatten in mistige moerassen / Linda Dielemans ; ill. Sanne te Loo
  • Die zomer met Jente / Enne Koens ; ill. Maartje Kuiper
  • Haaientanden / Anna Woltz ; ill. Maartje Kuiper
  • Hoe ik mijn vader redde / Henk Hardeman ; ill. Els Ruiters
  • Miss Eenhoorn / Edward van de Vendel & Floor de Goede
  • Ottilie en de drochtenjagers / Rhiannon Williams ; vertaling Sofia Engelsman
  • De Veger : het verhaal van een meisje en haar monster / Jonathan Auxier ; vertaling Esther Ottens
  • De weglopers / Ulf Stark ; ill. Kitty Crowther ; vertaling Edward van de Vendel

De debutanten

Ik telde ongeveer 200 debutanten (schrijvers van wie in 2019 het eerste kinderboek in  Nederland en Vlaanderen verscheen). In werkelijkheid zullen het er nog meer zijn.

Mijn lijstje met opvallende debuten is lekker willekeurig.

  • Darius de Grote is niet oké / Adib Khorram ; vertaling Tjalling BosHandboek voor superhelden
  • Flin : of de verloren liefde van een eenhoorn / Henry Lloyd ; ill. Laurens Rawie
  • Het handboek / Elias & Agnes Våhlund ; vertaling Femke Muller
  • In het hol van de wolf : een beestachtige dierendetective /  Anna Starobinets ; ill. Marie Muravski ; vertaald Herma Dijkema & Marjolijn Muntinga
  • Jane, de vos & ik / Fanny Britt & Isabelle Arsenault ; vertaling Studio Peter de Raaf/Arend Jan van Oudheusden
  • De jongen achter in de klas / Onjali Q. Raúf ; ill. Pippa Curnick ; vertaling Tjalling Bos
  • Matilda en de boekdwalers / Anna James ; ill. Paola Escobar ; vertaling Sandra C. Hessels
  • Het vogeltje en andere Armeense sprookjes / Hovhānnes Toemānjān ; ill. Harmen van Straaten ; vertaling Anna Maria Mattaar
  • Waar is mijn noedelsoep?!? / Reza & Chee-Han Kartosen-Wong ; ill. Maria Koutamanis

De doden

  • 16 januari: Mirjam Pressler
  • 4 februari: Tomi Ungerer
  • 1 maart: Peter van Gestel
  • 30 mei: Akky van der Veer
  • 4 juli: Lydia Verbeeck
  • 26 oktober: Rob Ruggenberg
  • 25 november: Trix van Brussel

De website

Het was qua nieuwe berichten rustig op Kjoek, met uitzondering van januari en december. In januari organiseerde ik de Maand van de Onbekende Kinderboekenschrijver – 10 Jaar Later, waarin 15 schrijvers die zich in 2009 mochten presenteren op mijn weblog, terugkeken op de afgelopen 10 jaar. En in december besloot ik spontaan, na twee jaar afwezigheid, weer een Kjoek Kerstvakantie Kinderboeken Kwis te organiseren. (Je kunt nog tot en met 5 januari insturen!)

Ondanks de betrekkelijke rust was 2019 het drukste jaar op Kjoek. Dat kwam vooral door het blog over het citaat van Pippi Langkous. Pippi zorgde voor een gestage stroom bezoekers via zoekmachines; dit bericht van eind 2018 zorgde voor meer dan de helft van alle paginaweergaven in 2019!

Het bericht waarin Marcel van Driel terugkeek was het populairste bericht van 2019.

Wat gebeurde er in 2018?

Dit is het zeventiende kinderboekenjaaroverzicht van Kjoek. Meestal publiceer ik het overzicht pas op 1 januari – je weet immers maar nooit! – maar dit keer reserveer ik januari voor een thematische Maand.

In dit overzicht onder andere de winnaars, de opvallende boeken, de debutanten en de doden van 2018.

De winnaars

LampjeVaak zijn er in een jaar verschillende winnaars aan te wijzen, die meer dan één prijs wonnen. In 2018 is het overduidelijk wie de grote winnaar was: Annet Schaap kreeg voor Lampje alle grote prijzen: de Nienke van Hichtumprijs, de Woutertje Pieterse Prijs, de Gouden Griffel en de Boekenleeuw. Dat gebeurde nooit eerder (sinds een paar jaar is het wel makkelijker geworden, omdat ook boeken van Nederlanders de Boekenleeuw kunnen winnen).

Andere winnaars waren:

  • Gouden Penseel: Fabeldieren : over draken, eenhoorns, griffioenen en veel meer / Ludwig Volbeda (tekst van Floortje Zwigtman)
  • Boekenpauw: Het gelukkige eiland / Marit Törnqvist
  • Gouden Lijst (Nederlandstalig): Er is geen vorm waarin ik pas / Erna Sassen
  • Paard-paard-tijger-tijgerGouden Lijst (vertaald): Paard paard tijger tijger / Mette Eike Neerlin; vertaling Bernadette Custers
  • Prijs van de Nederlandse Kinderjury 6 t/m 9 jaar: De waanzinnige boomhut van 78 verdiepingen / Andy Griffiths & Terry Denton; vertaling Edward van de Vendel
  • Prijs van de Nederlandse Kinderjury 10 t/m 12 jaar: Drie keer niks / Jeff Kinney; vertaling Hanneke Majoor
  • Prijs van de Jonge Jury: Pijn / Mel Wallis de Vries
  • Thea Beckmanprijs: De reis van Syntax Bosselman / Arend van Dam

De opvallende boeken

Ik combineerde de lijstjes van Bas Maliepaard, Mirjam Noorduijn, Pjotr van Lenteren en Jaap Friso tot een top 10 van beste boeken uit 2018:

  • Jij begint / Kees Spiering
  • ZebZeb / Gideon Samson
  • Laat een boodschap achter in het zand / Bibi Dumon Tak & Annemarie van Haeringen
  • Ze gaan er met je neus vandoor / Ted van Lieshout
  • De schelmenstreken van Reinaert de Vos / Koos Meinderts
  • Vosje / Edward van de Vendel & Marije Tolman
  • Liefde is niet voor lafaards / Ulf Stark ; vertaling Edward van de Vendel
  • Het mysterie van niks en oneindig veel snot / Jan Paul Schutten & Floor Rieder
  • Morrigan Crow en het Wondergenootschap / Jessica Townsend ; vertaling Sabine Mutsaers
  • Het ongemakkelijke dagboek van Henry K. Larsen / Susin Nielsen ; vertaling Lydia Meeder en Barbara Zuurbier

Plus 10 boeken die ik zelf vond opvallen:

  • Het-ongewone-verhaal-van-Bo-en-TomHet (on)gewone verhaal van Bo (en Tom) / Tineke Honingh
  • Een indiaan als jij en ik / Erna Sassen
  • Naar de rand van de wereld / Dirk Weber
  • De waarheid volgens Mason Buttle / Leslie Connor ; vertaling Annelies Jorna
  • Spreek je chocola? / Cas Lester ; vertaling Sofia Engelsman
  • Bestemming onbekend / Paul Mosier ; vertaling Lydia Meeder
  • Code Kattenkruid / Jacques Vriens
  • Prutje / Pieter Koolwijk
  • Palmen op de Noordpool / Marc ter Horst
  • Een stormachtig jaar voor Olle en Lena / Maria Parr ; vertaling Bernadette Custers

De debutanten

Ik telde ruim 100 debutanten (schrijvers van wie in 2018 het eerste kinderboek in  Nederland en Vlaanderen verscheen). In werkelijkheid zullen het er nog meer zijn.

Mijn lijstje met opvallende debuten is lekker willekeurig.

  • Charlie en ik / Mark Lowery ; vertaling Sandra C. HesselsWinterhuis hotel
  • Zo raar / Inger Hagerup (een bijzonder debuut, omdat ze in 1985 overleed) ; vertaling Bette Westera
  • Veertien / Tamara Bach ; vertaling Esther Ottens
  • Onzichtbare Emmie / Terri Libenson ; vertaling Arend Jan van Oudheusden
  • Rotbeesten / Gemma Venhuizen
  • 67 seconden / Jason Reynolds ; vertaling Maria Postema
  • Het meisje dat de maan dronk / Kelly Barnhill ; vertaling H.C. Kaspersma
  • Winterhuis Hotel / Ben Guterson ; vertaling Imme Dros
  • Portiek Zeezicht / Annejan Mieras
  • De jongen onder water / Adam Baron ; vertaling Anneke Bok

De doden

  • 1 januari: Anne de Vries
  • 22 januari: Ursula LeGuin
  • 12 maart: Rita Ghesquiere
  • 14 maart: Stephen Hawking
  • 23 maart: P.B. Kerr
  • 23 maart: Marianne Keser
  • 19 mei: Eddy C. Bertin
  • 28 juni: Christine Nöstlinger
  • 1 juli: Armando
  • 7 augustus: Siny van Iterson
  • 14 augustus: Eduard Uspenski
  • 28 augustus: Jacqueline van Leeuwenstein
  • 10 november: Nathalie Slosse

De websites

Op 31 december 2017 stopte ik met Kjoek.nl in de oude vorm: een uitgebreide website met informatie over kinderboeken en kinderboekenschrijvers. Sinds januari is Kjoek een weblog waarop ik af en toe iets publiceer. Dat kost me veel minder, qua tijd en geld, en het bevalt me wel.

Al is het soms wel erg rustig, en daarom organiseerde ik in november de Maand van de Kinderboekenvertaler, met interviews met 30 vertalers. En voor januari 2019 staat alweer een nieuwe Maand op stapel. Daarover morgen meer.

November was een maand met veel bezoek op Kjoek. Het leek dan ook met afstand de drukste maand te worden. Tot ik een paar dagen geleden een blog publiceerde over een citaat van Pippi Langkous. De laatste 4 dagen werden opeens de drukste dagen van dit jaar, en dat ene bericht werd meer bezocht dan de nummers 2 tot en met 25 bij elkaar opgeteld.

Op 1 juli stopte Leesplein, dat altijd een beetje de grote zus van Kjoek was. Dat was een flinke aderlating voor kinderboekenwebsiteland. Maar gelukkig was er ook goed nieuws, want in september startte de Grote Vriendelijke Podcast, waar inmiddels 5 afleveringen van zijn verschenen. De meest recente aflevering bevat ook een jaaroverzicht.

Wat gebeurde er in 2017?

Dit is het zestiende kinderboekenjaaroverzicht van Kjoek.

In dit overzicht onder andere de winnaars, de opvallende boeken, de debutanten en de doden van 2017.

De winnaars

De grootste winnaar in 2017 was Tangramkat, van Maranke Rinck en Martijn van der Linden. Het boek kreeg het Gouden Penseel en een Zilveren Griffel.

De Boekenleeuw en Boekenpauw werden dit jaar niet uitgereikt.

  • Gouden Griffel: Naar het noorden / Koos Meinderts
  • Gouden Penseel: Tangramkat / Martijn van der Linden
  • Gulden Palet: Circusnacht / Mattias De Leeuw
  • Gouden Lijst (Nederlandstalig): Hoe Tortot zijn vissenhart verloor / Benny Lindelauf
  • Gouden Lijst (vertaald): Suzy en de kwallen / Ali Benjamin
  • Woutertje Pieterse Prijs: Stella / Gerda Dendooven
  • Prijs van de Nederlandse Kinderjury 6 t/m 9 jaar: De waanzinnige boomhut van 65 verdiepingen / Andy Griffiths & Terry Denton
  • Prijs van de Nederlandse Kinderjury 10 t/m 12 jaar: Puppy Love : avonturen van een niet-zo-geweldige hondenverzorgster / Rachel Renée Russell
  • Prijs van de Jonge Jury: Schuld / Mel Wallis de Vries
  • Thea Beckmanprijs: Haaieneiland / Rob Ruggenberg

De opvallende boeken

Deze boeken uit 2017 vielen mij om verschillende redenen op:

  • Er is geen vorm waarin ik pas / Erna Sassen
  • De Waterwaack van Natterlande / Marco Kunst
  • Mijn vriend Crenshaw / Katherine Applegate
  • Sabel / Suzanne Wouda
  • In de voorste linie / Michael Grant
  • De grote verboden zolder / Edward van de Vendel
  • Ik ben Vincent en ik ben niet bang / Enne Koens
  • Dino’s bestaan niet / Mark Janssen
  • Buitenaards kattenkwaad / Simon Cherry
  • Heel heel heel vies boek / Edward van de Vendel & Floor de Goede
  • Zondag, maandag, sterrendag / Anna Woltz
  • De zon is ook een ster / Nicola Yoon
  • Als de sterren zingen / Tonke Dragt

Ook verscheen er prachtige non-fictie:

  • Wij waren hier eerst / Joukje Akveld
  • De zweetvoetenman / Annet Huizing
  • Mag je zeggen wat je vindt? / Aby Hartog & Sander Hartog
  • Het heel grote vogelboek / Bibi Dumon Tak

De debutanten

Ik telde ruim 150 debutanten (schrijvers van wie in 2017 het eerste kinderboek in  Nederland en Vlaanderen verscheen). In werkelijkheid zullen het er nog meer zijn.

Het lijstje met opvallende debuten is lekker willekeurig.

  • Podkin Eenoor / Kieran Larwood
  • Lampje / Annet Schaap
  • De gevangenisfamilie van Perry T. Cook / Leslie Connor
  • Het oppasmonster / Tuutikki Tolonen
  • Het geheim van het Nachtegaalbos / Lucy Strange
  • Schuilplaats / Marike Goslinga
  • De nieuwe juf / Dominique Demers
  • Dex / Mijke Pelgrim
  • Het verhaal van Mademoiselle Oiseau / Andrea de la Barre de Nanteuil

De doden

  • 19 januari: Jan Kruis
  • 28 januari: Lennart Nilsson
  • 16 februari: Dick Bruna
  • 1 maart: Paula Fox
  • 14 mei: Jean Fritz
  • 11 juni: Ton Oosterhuis
  • 13 juni: Ulf Stark
  • 27 juni: Michael Bond
  • 9 juli: Miep Diekmann
  • 16 augustus: Noni Lichtveld
  • 23 augustus: Alexandra Terlouw-van Hulst
  • 21 september: Geertje Gort
  • 15 oktober: Anton Quintana

De website

In april was Kjoek een dag of 10 gehackt, waardoor er nauwelijks bezoek was. Mijn websitebouwer liet weten dat de website oud en kwetsbaar geworden was. Er werden wat maatregelen genomen, maar dat waren lapmiddelen. Ik werd daardoor gedwongen om na te denken over de toekomst van Kjoek. Dat was best lastig. Uiteindelijk besloot ik om te stoppen met de uitgebreide website en me meer te gaan concentreren op de dingen waar ik veel plezier aan beleef: vragen oplossen, dingen uitzoeken.

Ik deed niet meer veel aan de website. Mede daardoor vielen de bezoekscijfers ruim 20% lager uit dan in 2016. De schrijvers en illustratoren die de meeste bezoekers trokken waren Andy Griffiths, Terry Denton, Liz Pinchon, Lincoln Peirce en Jan Terlouw.

Bij de boeken waren de zes delen van de waanzinnige boomhut plus Niek de Groot brokkenpiloot het populairst.

De populairste series waren: De waanzinnige boomhut, Tom Groot, Niek de Groot, Slash en Simon Sukkel.

De anderen

Nog meer jaaroverzichten: